Đánh giá & phân tích tạp chí The Economist (Weekly) – Số ngày 11/01/2025
Cuộc cách mạng tư bản mà châu Phi cần
Số tạp chí The Economist (Weekly) ngày 11/01/2025 mang đến những phân tích sâu sắc về kinh tế, chính trị, và xã hội toàn cầu. Chủ đề nổi bật nhất trong số này là The capitalist revolution Africa needs, trong đó tạp chí lập luận rằng châu Phi cần một cuộc cách mạng kinh tế dựa trên chủ nghĩa tư bản để khai thác tiềm năng khổng lồ của lục địa này.
Ngoài ra, số báo còn đề cập đến các vấn đề nóng bỏng khác như chính sách nhập cư của Donald Trump, sự trỗi dậy của phe cực hữu tại Áo, chiến lược công nghiệp của Indonesia, sự thay đổi trong quân đội Mỹ dưới thời chính quyền mới, và tranh luận xung quanh cảnh báo sức khỏe về rượu bia.
Châu Phi và tương lai của chủ nghĩa tư bản
Theo The Economist, châu Phi sẽ trở thành một trong những khu vực quan trọng nhất của thế giới trong thế kỷ 21. Dự báo đến năm 2030, hơn một nửa số lao động mới gia nhập lực lượng lao động toàn cầu sẽ là người châu Phi, trong bối cảnh các khu vực khác đang già hóa.
Tuy nhiên, để tận dụng tiềm năng này, lục địa này cần phải chấp nhận mô hình kinh tế thị trường thay vì tiếp tục dựa vào hỗ trợ quốc tế, chủ nghĩa dân túy, hay can thiệp nhà nước thái quá. Những quốc gia như Rwanda, Ghana, và Kenya đã cho thấy rằng chính sách mở cửa thị trường, thu hút đầu tư tư nhân, và phát triển doanh nghiệp nội địa có thể giúp nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ hơn nhiều so với mô hình phụ thuộc vào viện trợ nước ngoài.
Donald Trump và chính sách trục xuất nhập cư
Chính sách nhập cư của Donald Trump luôn là một chủ đề gây tranh cãi. Trong một cuộc họp báo ngày 7/1/2025, Tổng thống đắc cử Mỹ đã đề cập đến hàng loạt ý tưởng táo bạo, từ sát nhập Canada, mua lại Greenland, cho đến kiểm soát kênh đào Panama.
Trong khi những phát biểu này có vẻ mang tính khiêu khích, một số kế hoạch của Trump có thể ảnh hưởng sâu rộng đến hệ thống nhập cư Mỹ. Ông cam kết thực hiện các cuộc trục xuất quy mô lớn, điều này đặt ra câu hỏi liệu chính quyền mới có thể cải tổ hệ thống nhập cư hay không. Các doanh nghiệp công nghệ và các ngành sử dụng lao động nhập cư giá rẻ, từ nông nghiệp đến dịch vụ, sẽ bị tác động mạnh nếu chính quyền siết chặt thị thực lao động và tăng cường trục xuất người nhập cư bất hợp pháp.
Trung Âu đang "Putin hóa"?
Một trong những diễn biến đáng lo ngại tại châu Âu là sự trỗi dậy của Herbert Kickl, lãnh đạo đảng Tự do Áo (FPÖ). Sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng 9/2024, FPÖ đang tiến gần hơn đến việc đưa ông Kickl trở thành thủ tướng cực hữu nhất của Áo kể từ những năm 1940.
Kickl theo đuổi đường lối chống nhập cư mạnh mẽ, kêu gọi xây dựng một "Pháo đài Áo" không có người tị nạn, và sử dụng ngôn ngữ có phần tương đồng với tư tưởng phát xít. Điều đáng lo ngại hơn là xu hướng ủng hộ Nga trong chính sách đối ngoại của ông. Nếu Kickl trở thành thủ tướng, điều này có thể củng cố làn sóng lãnh đạo thân Nga tại Trung Âu, làm suy yếu sự thống nhất của EU trong vấn đề đối phó với Vladimir Putin.
Indonesia có thực sự nên sản xuất xe điện?
Indonesia sở hữu trữ lượng niken khổng lồ, một nguyên liệu quan trọng trong sản xuất pin xe điện (EVs). Tuy nhiên, việc sở hữu tài nguyên không có nghĩa là quốc gia này nên lao vào sản xuất xe điện nội địa.
Dưới sự lãnh đạo của Joko Widodo, Indonesia đã thực hiện chính sách bảo hộ, yêu cầu các công ty nước ngoài chế biến khoáng sản trong nước thay vì xuất khẩu quặng thô. Mặc dù chiến lược này giúp thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp tinh chế niken, nhưng việc ép buộc sản xuất xe điện nội địa có thể là một quyết định rủi ro.
Sản xuất xe điện đòi hỏi nhiều yếu tố hơn là chỉ có nguyên liệu. Các công ty Indonesia không có kinh nghiệm trong công nghệ ô tô, chuỗi cung ứng phức tạp, hay thị trường tiêu thụ đủ lớn để cạnh tranh với các hãng xe điện hàng đầu như Tesla, BYD hay Volkswagen. The Economist cho rằng thay vì cố gắng xây dựng một ngành công nghiệp ô tô từ con số 0, Indonesia nên tập trung vào vai trò nhà cung ứng quan trọng trong chuỗi cung ứng xe điện toàn cầu.
Quân đội Mỹ và cuộc chiến văn hóa dưới thời Pete Hegseth
Việc Donald Trump đề cử Pete Hegseth làm Bộ trưởng Quốc phòng có thể tạo ra một cuộc khủng hoảng trong quân đội Mỹ. Hegseth là một người theo chủ nghĩa bảo thủ cứng rắn, phản đối việc cho phép phụ nữ tham gia các đơn vị chiến đấu, và muốn đưa các vấn đề văn hóa vào chính sách quân đội.
Trong hai thập kỷ qua, quân đội Mỹ đã nỗ lực tạo ra một môi trường công bằng hơn, trong đó phụ nữ có thể tham gia vào các nhiệm vụ chiến đấu và người thuộc cộng đồng LGBTQ+ được bảo vệ quyền lợi. Tuy nhiên, nếu Hegseth thúc đẩy quan điểm bảo thủ cực đoan, điều này có thể làm mất đi tài năng quân sự, giảm sự đoàn kết trong quân đội, và khiến Mỹ suy yếu trước các đối thủ như Trung Quốc và Nga.
Cảnh báo sức khỏe về rượu bia: Có đang bị cường điệu hóa?
Trong những năm gần đây, các chiến dịch chống rượu bia, như "Dry January" tại Anh, ngày càng trở nên phổ biến. Các tổ chức y tế thường nhấn mạnh vào rủi ro sức khỏe của việc uống rượu, bao gồm bệnh gan, ung thư và tim mạch.
Tuy nhiên, The Economist lập luận rằng các cảnh báo này thường bỏ qua yếu tố hưởng thụ. Rượu không chỉ là một sản phẩm tiêu dùng mà còn là một phần quan trọng của văn hóa và xã hội. Trong nhiều trường hợp, việc uống rượu điều độ mang lại niềm vui, sự gắn kết xã hội và lợi ích tinh thần. Tạp chí không phủ nhận những nguy cơ từ rượu bia nhưng cho rằng cần một cách tiếp cận cân bằng hơn thay vì chỉ tập trung vào mặt tiêu cực.
Kết luận: Một số báo đáng đọc cho năm 2025
Số báo The Economist (Weekly) – 11/01/2025 mang đến nhiều phân tích sắc bén về tương lai kinh tế của châu Phi, sự trỗi dậy của chủ nghĩa cực hữu ở châu Âu, chính sách nhập cư của Mỹ, và những thách thức công nghiệp hóa tại Đông Nam Á. Đây là một số báo cần thiết cho những ai quan tâm đến các xu hướng kinh tế và chính trị toàn cầu.
Gợi ý mua tạp chí tại Kallos
Bạn có thể đặt mua The Economist (Weekly) tại Kallos để cập nhật những phân tích chất lượng cao về thế giới mỗi tuần.