Đánh giá và phân tích tạp chí The Economist (Weekly) – Số ngày 15 tháng 03, 2025
Chính sách đối ngoại mới của Mỹ: Sự đảo lộn trật tự toàn cầu
Giới thiệu chung về số báo
Số tạp chí The Economist tuần này tập trung vào chính sách đối ngoại đầy biến động của Mỹ dưới thời Donald Trump, sự bất ổn của các thị trường tài chính, những tranh luận mới về chính sách nhập cư, cùng với các vấn đề nóng tại Ukraine, Syria và cuộc cách mạng AI với sự xuất hiện của Manus.
Đồng minh của Mỹ đang bị áp đảo: Họ cần một chiến lược mới
Trump và cách đối xử cứng rắn với đồng minh
Trong nhiều thập kỷ, Mỹ là trụ cột bảo vệ các đồng minh và kiềm chế đối thủ. Tuy nhiên, chính sách "Nước Mỹ trên hết" của Donald Trump đang làm đảo lộn mọi thứ:
-
Dừng viện trợ Ukraine rồi khôi phục có điều kiện: Ngày 3 tháng 3, Trump đột ngột cắt viện trợ quân sự cho Ukraine nhưng sau đó khôi phục khi Kyiv đồng ý đình chiến 30 ngày.
-
Áp thuế mạnh tay lên Canada: Tân Thủ tướng Canada Mark Carney chỉ trích chủ nghĩa bảo hộ của Trump, lo ngại rằng Mỹ đang đe dọa chủ quyền kinh tế của Canada.
-
Hoài nghi liên minh Mỹ - Nhật: Trump gây lo lắng khi tuyên bố xem xét lại Hiệp ước An ninh Mỹ - Nhật, một thỏa thuận từ năm 1960.
Đồng minh của Mỹ có thể làm gì?
Bài báo chỉ ra rằng những lời xu nịnh và nhượng bộ không còn là giải pháp. Thay vào đó, các đồng minh cần:
-
Tăng cường khả năng tự vệ để tránh bị phụ thuộc vào Mỹ.
-
Tìm kiếm thêm đối tác chiến lược, chẳng hạn như tăng cường hợp tác với EU và Ấn Độ.
-
Thúc đẩy thương mại nội khối thay vì dựa vào thị trường Mỹ.
Nếu không thay đổi chiến lược, họ có thể bị biến thành con tốt trên bàn cờ địa chính trị của Trump.
Chính sách nhập cư: Những tranh luận mới về kinh tế và xã hội
Nhập cư có thực sự là vấn đề?
Ngày 10 tháng 3, Phó tổng thống J.D. Vance tuyên bố rằng nhập cư là nguyên nhân khiến giá nhà đất tăng vọt, trong khi cố vấn Stephen Miller cảnh báo rằng nhập cư ồ ạt sẽ làm Mỹ suy yếu.
Sự thay đổi trong quan điểm về nhập cư
Bài báo chỉ ra rằng luồng tư tưởng phản đối nhập cư đang trở nên phổ biến hơn, ngay cả trong một số nhóm cấp tiến. Những lập luận mới bao gồm:
-
Áp lực lên hạ tầng đô thị: Dòng người nhập cư quá lớn khiến các thành phố không đủ nhà ở và dịch vụ công.
-
Tác động đến thị trường lao động: Một số chuyên gia lo ngại rằng nhập cư lương thấp có thể kéo giảm mức lương trung bình của người lao động Mỹ.
Tuy nhiên, bài báo cũng nhấn mạnh rằng:
-
Nhập cư vẫn đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là trong các lĩnh vực như công nghệ và chăm sóc sức khỏe.
-
Hạn chế nhập cư có thể khiến Mỹ thiếu hụt nhân lực, đặc biệt là khi tỷ lệ sinh trong nước đang giảm.
Chính sách kinh tế bất ổn: Thị trường mất niềm tin vào Trump
Chứng khoán và đồng USD lao dốc
Những chính sách đối ngoại thất thường và bảo hộ kinh tế của Donald Trump đang gây ra bất ổn lớn trên thị trường tài chính.
-
Chỉ số S&P 500 đã giảm 9% kể từ mức đỉnh tháng 2.
-
Đồng USD mất giá do các nhà đầu tư lo ngại về chính sách thương mại khó đoán của chính quyền Trump.
Nguyên nhân sâu xa
Bài báo phân tích rằng sự sụt giảm này đến từ 3 yếu tố chính:
-
Sự bất ổn của thương mại toàn cầu: Trump tăng thuế đột ngột lên Canada, Mexico và EU, làm giảm niềm tin của các đối tác kinh tế lớn.
-
Chính sách đối ngoại không nhất quán: Lập trường thay đổi liên tục của Mỹ với Ukraine và Trung Quốc khiến nhà đầu tư khó đoán định chiến lược dài hạn.
-
Thiếu một kế hoạch kinh tế rõ ràng: Trump tập trung vào các quyết định mang tính chính trị, hơn là chính sách kinh tế bền vững.
Vladimir Putin có chấp nhận ngừng bắn?
Lựa chọn khó khăn của Điện Kremlin
Ngày 11 tháng 3, Ngoại trưởng Mỹ tuyên bố rằng bóng đang ở trên sân của Putin. Ukraine đã đồng ý ngừng bắn 30 ngày, nhưng không rõ liệu Nga có chấp nhận hay không.
Mỹ có thực sự muốn hòa bình?
Một số nhà phân tích lo ngại rằng Mỹ đang đặt lợi ích chính trị lên trên giải pháp lâu dài. Nếu Putin từ chối, Trump có thể sử dụng điều này để biện minh cho việc rút lui hoàn toàn khỏi Ukraine, để lại Kyiv trong tình thế nguy hiểm.
Manus: AI đang thay đổi cách chúng ta làm việc
AI đã đạt đến một cấp độ mới
Bài báo giới thiệu Manus, một hệ thống AI mới có khả năng tự động hóa các công việc phức tạp trên internet.
-
Manus có thể tự nghiên cứu, lên kế hoạch và thực hiện các nhiệm vụ trực tuyến, từ viết báo cáo đến quản lý mạng xã hội.
-
AI này đặt ra nhiều câu hỏi về quyền riêng tư và an toàn dữ liệu, khi nó có thể tự động thu thập thông tin và ra quyết định mà không cần sự can thiệp của con người.
Quy định về AI cần thay đổi
Các phương pháp kiểm soát AI hiện tại đã lỗi thời, và bài báo kêu gọi các chính phủ nhanh chóng điều chỉnh luật pháp để kiểm soát các hệ thống AI quá mạnh mẽ như Manus.
Syria: Tổng thống mới có thể giữ đất nước không?
Syria đứng trước nguy cơ tan rã
Ba tháng sau khi Bashar al-Assad bị lật đổ, Syria rơi vào vòng xoáy bạo lực mới. Hơn 800 người đã bị giết trong các vụ thanh trừng sắc tộc, làm dấy lên lo ngại rằng nước này có thể bị chia cắt vĩnh viễn.
Tân Tổng thống Ahmed al-Sharaa có thể làm gì?
Với quá khứ là một cựu chiến binh thánh chiến, ông Sharaa không được lòng các nhóm thiểu số. Bài báo phân tích hai kịch bản có thể xảy ra:
-
Chính quyền trung ương nắm quyền kiểm soát toàn bộ đất nước, nhưng với nguy cơ tiếp tục đàn áp và xung đột.
-
Phân quyền mạnh mẽ hơn, cho phép các vùng tự quản lý, nhưng điều này có thể dẫn đến sự tan rã của Syria.
Kết luận: Một thế giới bất ổn và nhiều rủi ro
Số The Economist tuần này cung cấp cái nhìn toàn diện về sự bất ổn của trật tự thế giới, từ chính sách đối ngoại hỗn loạn của Mỹ, khủng hoảng tại Ukraine và Syria, cho đến những đột phá trong AI.
Bạn có thể đặt mua tạp chí tại Kallos để theo dõi những phân tích chuyên sâu nhất từ The Economist!