Đánh giá và phân tích tạp chí The Economist (Weekly) – Số ngày 22 tháng 2, 2025
Donald Trump – Kẻ muốn trở thành vua
Giới thiệu chung về số báo
Số báo tuần này của The Economist xoay quanh sự trỗi dậy mạnh mẽ của Donald Trump trong nhiệm kỳ mới, với tham vọng tập trung quyền lực tuyệt đối vào nhánh hành pháp. Bài viết chính đặt ra câu hỏi: Liệu nước Mỹ có thể kiềm chế tham vọng của Trump, hay nền cộng hòa sẽ thay đổi mãi mãi?
Ngoài ra, số báo còn đề cập đến sự sụp đổ của trật tự thế giới hậu chiến, khi Trump và Putin định hình lại cán cân quyền lực toàn cầu, cũng như tác động của cuộc chiến thương mại mới do Mỹ khơi mào. Bên cạnh đó, The Economist phân tích vai trò ngày càng quan trọng của thế hệ trẻ châu Phi, cũng như chính sách kinh tế đầy toan tính của Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình.
Donald Trump: Kẻ muốn trở thành vua
Tham vọng vô hạn của tổng thống Mỹ
Chỉ sau một tháng trở lại Nhà Trắng, Donald Trump đã biến nhiệm kỳ của mình thành một cơn lốc chính trị, khiến những người ủng hộ phấn khích và đối thủ hoang mang.
Không còn che giấu ý định, Trump đang tìm cách mở rộng quyền lực tổng thống hơn bao giờ hết. Với hàng loạt sắc lệnh hành pháp, ông bỏ qua Quốc hội, né tránh Tòa án Tối cao và trực tiếp điều hành đất nước theo ý muốn cá nhân.
Bài báo đặt ra câu hỏi quan trọng: Liệu hệ thống chính trị Mỹ có đủ sức để kiểm soát tham vọng của Trump, hay đây sẽ là điểm khởi đầu cho một nền độc tài tổng thống?
Nước Mỹ đang thay đổi đến mức nào?
Bằng cách tích lũy quyền lực và phá vỡ các quy tắc truyền thống, Trump đang tái định nghĩa vai trò của tổng thống Mỹ. Những thay đổi đáng chú ý bao gồm:
-
Lấn át Quốc hội: Trump ngày càng đưa ra nhiều sắc lệnh hành pháp, bỏ qua sự giám sát của cơ quan lập pháp.
-
Tấn công hệ thống tư pháp: Ông liên tục công kích các thẩm phán và Tòa án Tối cao, đe dọa sẽ bỏ qua phán quyết không có lợi cho mình.
-
Kiểm soát truyền thông: Trump gây sức ép lên các hãng tin lớn, đe dọa báo chí tự do.
Nếu không có sự phản kháng mạnh mẽ, Trump có thể đẩy nước Mỹ vào một cuộc khủng hoảng hiến pháp chưa từng có.
Châu Âu cần phản ứng ra sao trước sự sụp đổ của trật tự hậu chiến?
Khi Ukraine bị phản bội và Nga trỗi dậy
Bài viết tiếp theo mô tả tuần lễ đen tối nhất của châu Âu kể từ khi Bức màn Sắt sụp đổ.
-
Ukraine bị bỏ rơi: Mỹ không còn ủng hộ Ukraine, mở đường cho Nga mở rộng quyền kiểm soát.
-
Nga được phục hồi vị thế: Khi Mỹ quay lưng, Moscow không còn bị cô lập mà ngày càng mạnh mẽ hơn.
-
Châu Âu mất đi đồng minh quan trọng nhất: Nếu Mỹ không còn bảo vệ châu Âu, liệu lục địa này có thể tự phòng thủ?
Bài báo cảnh báo rằng châu Âu không thể tiếp tục dựa vào Mỹ. Thay vào đó, các nước EU cần nhanh chóng xây dựng chiến lược quân sự và chính trị độc lập nếu không muốn trở thành nạn nhân tiếp theo của chủ nghĩa thực dụng kiểu Trump-Putin.
Thuế quan "có đi có lại" – Công thức cho sự hỗn loạn thương mại
Trump đang đẩy kinh tế toàn cầu vào hỗn loạn
Trong một động thái gây sốc, Trump tuyên bố áp dụng thuế quan "có đi có lại" (reciprocal tariffs). Theo chính sách này, Mỹ sẽ đánh thuế nhập khẩu bằng đúng mức thuế mà các nước khác áp lên hàng hóa Mỹ, đồng thời phạt thêm nếu Washington cho rằng một quốc gia có chính sách thương mại không công bằng.
Bài báo cảnh báo rằng cách tiếp cận này có thể phá hủy hệ thống thương mại toàn cầu đã vận hành suốt 75 năm qua. Hậu quả có thể bao gồm:
-
Làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu: Các doanh nghiệp Mỹ sẽ đối mặt với chi phí sản xuất tăng cao, trong khi người tiêu dùng chịu giá cả leo thang.
-
Kích hoạt chiến tranh thương mại trên diện rộng: Nếu các nước khác cũng áp dụng chiến lược này, hệ thống thương mại đa phương sẽ sụp đổ.
-
Tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại: Bài học từ quá khứ cho thấy chủ nghĩa bảo hộ thường dẫn đến suy thoái kinh tế, chứ không phải thịnh vượng như Trump tuyên bố.
Lịch sử đã chứng minh, các chính sách bảo hộ cực đoan thường phản tác dụng, và chính sách mới của Trump cũng có thể đi vào vết xe đổ đó.
Châu Phi: Thế hệ trẻ đầy tham vọng có thể thay đổi cục diện thế giới
Khi châu Phi trở thành động lực kinh tế mới
Trong khi phần lớn các quốc gia phát triển đang đối mặt với dân số già, châu Phi lại đang sở hữu một thế hệ trẻ đông đảo và tràn đầy năng lượng.
Bài báo gọi đây là "thế hệ hustle" – những người trẻ châu Phi không ngừng tìm kiếm cơ hội, dù đối mặt với muôn vàn khó khăn.
Tuy nhiên, để thế hệ này có thể phát huy hết tiềm năng, các quốc gia châu Phi cần tập trung vào:
-
Cải cách giáo dục để cung cấp kỹ năng cho lực lượng lao động mới.
-
Đầu tư vào công nghệ và khởi nghiệp để tạo ra nhiều việc làm hơn.
-
Tận dụng sức mạnh của thị trường toàn cầu thay vì chỉ dựa vào xuất khẩu tài nguyên thô.
Nếu làm được điều này, châu Phi có thể trở thành động lực kinh tế quan trọng nhất trong thế kỷ 21.
Trung Quốc: Tập Cận Bình muốn khu vực tư nhân phát triển – nhưng có giới hạn
Sự trở lại đầy toan tính của khu vực tư nhân
Năm năm trước, Bắc Kinh tiến hành một cuộc đàn áp lớn đối với các tập đoàn công nghệ tư nhân, khiến Jack Ma biến mất khỏi công chúng và thị trường chứng khoán Trung Quốc mất hơn 2.000 tỷ USD giá trị.
Giờ đây, Tập Cận Bình đang gửi tín hiệu rằng ông muốn khu vực tư nhân phục hồi – nhưng chỉ trong phạm vi mà chính phủ có thể kiểm soát.
Bài báo phân tích rằng đây không phải là dấu hiệu của sự cởi mở, mà là một chiến lược điều chỉnh để tránh suy thoái kinh tế. Bắc Kinh có thể khuyến khích đầu tư tư nhân, nhưng các doanh nghiệp sẽ vẫn phải chịu sự giám sát chặt chẽ từ Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Điều này đặt ra câu hỏi: Liệu Trung Quốc có thể duy trì sự tăng trưởng mạnh mẽ khi mà khu vực tư nhân không thực sự được tự do?
Kết luận: Một thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ
Số The Economist tuần này cho thấy thế giới đang thay đổi với tốc độ chóng mặt:
-
Mỹ đang đối mặt với cuộc chiến quyền lực nội bộ giữa Trump và hệ thống chính trị truyền thống.
-
Châu Âu cần nhanh chóng thích nghi với một thế giới không có sự bảo vệ của Mỹ.
-
Chiến tranh thương mại có thể trở lại, đẩy kinh tế toàn cầu vào hỗn loạn.
-
Châu Phi nổi lên như một động lực mới của thế kỷ 21.
-
Trung Quốc tiếp tục cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát.
Để không bỏ lỡ những phân tích quan trọng nhất từ The Economist, hãy đặt mua tạp chí tại Kallos ngay hôm nay!