Đánh giá & phân tích tạp chí The Economist (Weekly) – Số ngày 04/01/2025
Cuộc chiến giành quyền kiểm soát nền kinh tế Mỹ
Số tạp chí The Economist (Weekly) ngày 04/01/2025 mang đến những phân tích sâu sắc về chính trị, kinh tế, và xã hội toàn cầu. Với bài viết chủ đề chính The fight over America’s economy, tạp chí tập trung vào cuộc đối đầu giữa giới công nghệ và chính quyền MAGA của Donald Trump. Bên cạnh đó, số báo còn đề cập đến các vấn đề nóng bỏng khác như căng thẳng Nga - Phần Lan, sự trỗi dậy của các tập đoàn Bắc Âu, thách thức biến đổi khí hậu ở Ấn Độ và những quyết sách giáo dục tại Anh.
Công nghệ đối đầu MAGA: Cuộc xung đột tư tưởng tại Washington
Tổng thống Mỹ sắp nhậm chức Donald Trump chưa đặt chân vào Nhà Trắng nhưng nội bộ phe bảo thủ của ông đã bắt đầu chia rẽ. Cuộc đối đầu giữa giới công nghệ - điển hình là Elon Musk - và phong trào MAGA (Make America Great Again) về vấn đề nhập cư lao động tay nghề cao chỉ là bề nổi của một cuộc chiến tư tưởng lớn hơn.
Tư duy của giới công nghệ dựa trên toàn cầu hóa, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực quốc tế, trong khi phong trào MAGA nhấn mạnh chủ nghĩa dân tộc kinh tế, bảo hộ lao động Mỹ và hạn chế nhập cư. Với chính sách thắt chặt thị thực của chính quyền mới, các tập đoàn công nghệ có thể gặp khó khăn trong việc thu hút nhân tài từ nước ngoài.
Điều đáng quan tâm là kết quả của cuộc xung đột này sẽ ảnh hưởng sâu sắc đến kinh tế Mỹ, chính sách tài khóa, và thậm chí cả thị trường tài chính trong bốn năm tới.
Nga và "chiến tranh vùng xám": Bài học từ vụ Phần Lan bắt giữ tàu chở dầu
Cuộc xung đột tại Biển Baltic đang trở thành tâm điểm trong chiến lược chiến tranh vùng xám của Nga. Hai tháng qua, một loạt sự cố liên quan đến cáp ngầm dưới biển đã khiến châu Âu lo ngại. Đáng chú ý nhất là vụ Phần Lan bắt giữ một tàu chở dầu Nga, cáo buộc nó có liên quan đến hành vi phá hoại cáp viễn thông dưới nước.
Những chiến thuật "slicing the salami" (cắt lát xúc xích) này khiến các nước châu Âu khó phản ứng dứt khoát, vì chúng nằm trong vùng xám giữa chiến tranh quân sự và tấn công phi truyền thống. Tuy nhiên, vụ Phần Lan bắt giữ tàu Nga có thể trở thành hình mẫu đối phó với chiến thuật của Moscow, thúc đẩy EU tìm kiếm giải pháp bảo vệ cơ sở hạ tầng ngầm quan trọng.
Bắc Âu: Hình mẫu phát triển doanh nghiệp mà châu Âu có thể học hỏi
Khi nhắc đến Bắc Âu, nhiều người nghĩ ngay đến những hệ thống phúc lợi xã hội tiên tiến. Tuy nhiên, một khía cạnh ít được chú ý hơn là khả năng tạo ra các tập đoàn đa quốc gia hàng đầu thế giới.
Dù chỉ chiếm 0,3% dân số toàn cầu và đóng góp 1% GDP thế giới, khu vực này sản sinh ra nhiều tập đoàn khổng lồ:
-
IKEA – thương hiệu nội thất số một thế giới
-
Lego – công ty đồ chơi lớn nhất toàn cầu
-
Novo Nordisk – tập đoàn dược phẩm giá trị nhất châu Âu
Thành công này có được nhờ môi trường kinh doanh thân thiện, hệ thống giáo dục ưu việt, và tư duy sáng tạo bền vững. Nếu muốn tái thiết nền kinh tế, châu Âu có thể học hỏi từ mô hình doanh nghiệp Bắc Âu thay vì chỉ tập trung vào cải cách chính sách công.
Ấn Độ: Thách thức thích ứng với biến đổi khí hậu
Ấn Độ đang trở thành bài kiểm tra lớn nhất cho các quốc gia đang phát triển trong việc đối phó với biến đổi khí hậu. Những năm gần đây, nước này phải đối mặt với:
-
Nhiệt độ cao kỷ lục, mùa hè năm 2024 có mức nhiệt tối thiểu cao nhất kể từ năm 1901
-
Lũ lụt nghiêm trọng trong mùa mưa, gây thiệt hại nặng nề cho nhiều vùng
-
Hạn hán nghiêm trọng, khiến các thành phố như Bangalore đứng trước nguy cơ cạn kiệt nguồn nước
Để đối phó, Ấn Độ cần áp dụng các chính sách khuyến khích doanh nghiệp và người dân thích nghi với khí hậu mới. Điều này có thể bao gồm các khoản trợ cấp cho công nghệ tiết kiệm nước, giảm thuế cho các công ty năng lượng sạch, và mở rộng quy hoạch đô thị thông minh để chống lại thiên tai.
Giáo dục Anh: Chính phủ Starmer đang “chỉnh sửa” thay vì cải cách thực sự
Trong bối cảnh nhiều dịch vụ công tại Anh đang suy giảm, hệ thống giáo dục lại là một điểm sáng hiếm hoi. Dưới thời các chính phủ trước, thành tích học tập của học sinh Anh đã được cải thiện đáng kể:
-
Toán học: Từ hạng 27 (năm 2009) lên hạng 11 (năm 2022) trong bài kiểm tra của OECD
-
Đọc hiểu: Xếp hạng 4 thế giới, vượt qua nhiều nước phát triển
Tuy nhiên, chính phủ mới của Keir Starmer lại đang tập trung vào chỉnh sửa hệ thống hiện tại thay vì giải quyết các vấn đề cốt lõi như thiếu giáo viên và bất bình đẳng giáo dục. Việc can thiệp quá nhiều vào một hệ thống vốn đang hoạt động hiệu quả có thể gây ra hậu quả không mong muốn, đẩy giáo dục Anh vào vòng xoáy cải cách không cần thiết.
Kết luận: Một số báo đáng đọc cho năm 2025
Số báo The Economist (Weekly) – 04/01/2025 là một ấn phẩm không thể bỏ qua với những phân tích sâu sắc về xung đột tư tưởng trong chính trị Mỹ, căng thẳng địa chính trị tại châu Âu, bài học từ mô hình doanh nghiệp Bắc Âu, và thách thức môi trường tại Ấn Độ. Nếu bạn quan tâm đến kinh tế, chính trị và các xu hướng toàn cầu, đây là một tạp chí đáng để sở hữu ngay từ hôm nay.
Gợi ý mua tạp chí tại Kallos
Bạn có thể đặt mua The Economist (Weekly) tại Kallos để cập nhật những phân tích chất lượng cao về thế giới mỗi tuần.